Ara »
RO Sistem Dizayn
Genelde konutlarda kullanılan, paket tip RO cihazları, piyasada tüm elemanları ile hazır olarak satılan muhtelif tipler arasında uygun olanı seçilerek, kullanılır. Ancak ticari ve sanayi tip RO sistem dizaynı birçok kriteri beraberinde getirmektedir. Mevcut uygulamalar oldukça fazla ve birbirinden farklıdır. Burada optimum dizaynın elde edilmesinde, dizayn mühendisinin rolü ve becerisi ön plana çıkmaktadır.
Dizayn Kriterleri:
Ro sistem dizaynını etkileyen önemli faktörler aşağıdaki gibidir.
- Giriş Suyu Analizi
- Giriş Suyu Sıcaklığı
- Membran Polimer Seçimi
- Sistem Geri Kazanım
- Uygulanan Basınç
- Membran Ayırma Kapasitesi
Giriş Suyu Analizi:
Doğru yapılmış bir su analizi, gerekli ön arıtma ve RO projesi için uygun basıncın hesaplanması açısından çok önemli bilgilerin elde edilmesinde kullanılır.
Uygun yapılmış bir ön arıtma, RO sistemlerinde optimum neticeler elde edilmesi için çok önemlidir. Analiz parametrelerinden olan, kalsiyum, magnezyum, bikarbonat, sülfat ve demir, membran kirlenmesine ve verimin düşmesine neden olurlar. Buna rağmen alkali sıvılardan ve bazı bakterilerden olumsuz etkilenirler.
TFC (İnce Film Komposit) membranlar nispeten yeni jenerasyon polimerlerdir. Yapımları daha önceki bölümde açıkladığımız gibi, polisulfan bir alt kaplamanın üzerine giydirilmiş çok ince (2500 Aº) bir film polimerle meydana gelmiştir.
Genelde, TFC membranlar Selülozik membranlara kıyasla yüksek oranda mineral ayırma ve arıtma suyu kapasitesine sahip olurlar. Geniş bir arıtma pH yelpazesine hitap ederler, bakteri etkilerine karşı dayanıklıdırlar. Bunlara rağmen giriş suyunda bulunan klorun alınması gerekir.
TFC membranlar, günümüzde ençok kullanılan membranlardır.
Sistem Geri Kazanımı:
Bu deyim, arıtılan suyun, membran üzerine pompalanan giriş suyu yüzdesi ile tanımlanmasıdır.
Matematiksel olarak aşağıdaki gibi ifade edilir.
Geri kazanım, gider (salamura) akışının bir vana veya orifis kullanılarak kısılmasıyla veya pompalama ile ayarlanır.
Arıtılmış Su Debisi × 100 = Sistem Geri kazanım Oranı
Giriş Suyu Debisi
Geri Kazanım arttığında, membran yüzeyinde su konsantrasyonu artar ve bunların dökülme olasılığı belirir. Ayrıca arıtım suyu kalitesi azalır. Diğer taraftan gidere atılan salamura azalacağından, sistemde ekonomi sağlanır.
Genel olarak, yüksek debide arıtılmış su istendiğinden, geri kazanımın arttırılması gerekir ve su arıtım amaçlı tesislerde %85'e kadar çıkarılır.
Uygulanan Basınç:
Pompa basıncının arttırılmasıyla, arıtım suyu debisi doğru orantılı artar. Membranın yüzyüze kaldığı gerçek basınç ise şöyle ifade edilir.
Pd = Pompa Basıncı - Ozmotik Basınç - karşı Basınç
Yüksek TDS'e sahip giriş sularını, örneğin deniz sularının tuzdan arındırılmasını göz önüne alırsak, pompa basınçlarının 55-70 Bar arasında olması gerekmektedir.
Genelde pompa çalışma basınçları kuyu ve sondaj sularında TFC membranlar için 15 Bar, CTA için ise 25 Bar civarındadır.
Membran Ayırma Kapasitesi:
Kısa olarak, membranın sudaki mineral ve tuzları ayırma kabiliyetidir. Yüzde olarak gösterilir.
% Ayırma = (Giriş Suyu TDS - Arıtım Suyu TDS) × 100
Giriş Suyu TDS
TDS = Toplam Çözünmüş Mineraller mg/lt veya "ppm" olarak ifade edilir.
Membran tarafından ayrılmayan ve arıtılmış su tarafına geçen tuzlar ise aşağıdaki şekilde ifade edilir.
Yüzde Pasaj = 100 -% Ayırım