Ara »
Su ve Nitelikleri
Renk, Koku ve Bulanıklık: Genel olarak içme ve kullanma sularının istenmeyen vasıflarıdır. Analizlerde görünüş ve biçim olarak belirlenir. Havalandırma, dinlendirme, çöktürme ve filtre etme işlemleri ile giderilir. Sudaki bulanıklığın neden olduğu bir hastalık vb... olmamasına rağmen; suların bulanık olması suda başka kirleticilerin olduğuna işarettir.
İletkenlik: Suyun içerdiği çözünmüş iyonların miktarını belirler. Su saflaştıkça iletkenlik azalır. Birimi direnç biriminin tersi olup, µS/cm ‘dir. Özellikle; elektronik, cam, boyahane, akü, laboratuar vb. sektörlerde düşük iletkenliğe sahip sular istenmekte yada sular buna göre arıtılmaktadır.
Toplam Çözünmüş Katı Madde: Suda çözünmüş tüm katıların toplamını gösterir ki, iletkenlik ile aralarında ½ ye yakın bir doğru orantı vardır.
pH Değeri: pH suyun içerdigi hidrojen (H + ) iyonlarının eksi logaritması.
pH = log 1/H +
Ham suyun pH'ını, çözünmüş olarak bulunan karbonat, bikarbonat ve karbondioksit belirler. Sularda istenen pH değeri kullanım noktasına göre 5,5 ile 8,5 arasinda değişir.
Alkalinite: Suyun içerdiği hidroksit, karbonat ve bikarbonat suyun alkalinitesini (bazlığını) oluşturur. Alkalinite, P (fenol ftalein), M (metil oranj) alkaliniteleri ile belirlenir. P ve M değerlerinden çıkılarak suyun içerdiği hidroksit, karbonat, bikarbonat miktarı bulunur.
Demir: Suya renkli ve tortulu bir görüntü verir. Buhar kazanlarında tortunun temel kaynağıdır. Tekstil, deri ve kağıt sanayinde sorunlar yaratır.Bunun dışında tüm kullanımlarda; tesisatta ve son kullanım noktalarında tıkanma, renk, koku gibi sorunlara neden olur.
Silis: Buhar kazanlarında ve soğutma kulelerinde silikat taşı yapar. Kazan suyunda biriken silikatların buharla taşınmasından buhar türbinlerinin kanatlarında birikinti oluşturarak, buhar türbinlerinde hasarlar oluşturur. Kazanlarda oluşan ısı kayıplarının başlıca nedenlerindendir.
Askıda Katı Maddeler: Suda çözünmeyen maddeler olarak ifade edilir. Kullanım noktalarında birikintiler ve tıkanmalar oluşturur.
Sertlik: Sert su kalsiyum, magnezyum veya ikisinin karışımını içeren jeolojik katmanlardan gelen sudur. Suyun içerdiği çözünmüş kalsiyum ve magnezyum tuzları, suların sertliğini belirler. Suların sertliği, uygulamada yaygın olarak içerdikleri sertlik veren maddelerin CaCO3 cinsinden miktari ile (yani mg/L CaCO3 olarak) belirlenir.
Sertlik Ikiye Ayrılır:
Geçici sertlik (alkali sertliği)
Kalıcı sertlik
Geçici Sertlik; suyun içerdiği kalsiyum ve magnezyum bikarbonat tuzlarının miktarını belirler. Su ısıtıldığı zaman geçici sertlik veren maddeler karbondioksit vererek ayrışır. Kalsiyum karbonat ve magnezyum hidroksit çökerek ayrılır. (Bunların çözünürlükleri sıcaklıkla ters orantılıdır.) Bu şekilde ısıtılarak giderilen sertliğe geçici sertlik denir.
Ca(HCO3)2+ısı--->CaCO3+H2O+CO2 Mg(HCO3)2+ısı--->Mg(OH)2+2CO2
Kalıcı Sertlik; Magnezyum ve kalsiyum sülfat, klorür ve nitrat tuzlarından oluşan sertliğe ise kalıcı sertlik denir. Kalıcı sertlik veren maddeler ısı ile ayrışmaz. Bu tuzlar nötr olup, alkalite oluşturmaz ve ısı aktarım yüzeylerinde sert birikinti oluştururlar. Bu nedenle katma suyunda sertlik istenmez.
Geçici sertlik ile kalıcı sertliğin toplamına, toplam sertlik (TH ) denir. Sertlik magnezyum ve kalsiyum tuzlarından oluştuğundan bazen magnezyum ve kalsiyum sertliği diye de ikiye ayrılarak tanımlanabilirler.
Suyu sert yapan maddeler; Yeraltı sularından çözünen kaya ve minerallerdeki Ca ve Mg iyonları, suyun sert olmasına neden olur. Bölgedeki toprak yapısına göre su, 4 Fr sertliğinden 180 Fr sertliğine kadar çok farklı kireç değerleri içerebilir.
Sertlik ölçümü; Sertlik, ya CaCO3 türünden yada Fr sertliği türünden belirtilir. Diğer birimler aşağıda verilmiştir.
Fr : Fransiz sertliği, dH : Alman sertliği, Is : İngiliz Sertliği
Sertlik Birimleri ve Birbirine Dönüşümü
| mval/lt | dh | Fr | Is | ppm CaCO3 | |
| lmval/lt | 1.0 | 2.8 | 5.0 | 3.5 | 50.0 |
| l dH | 0.357 | 1.0 | 1.79 | 1.25 | 17.9 |
| l Fr | 0.2 | 0.56 | 1.0 | 0.7 | 10.0 |
| l Is | 0.286 | 0.8 | 1.43 | 1.0 | 14.3 |
| l ppm CaCO3 | 0.02 | 0.056 | 0.1 | 0.07 | 1.0 |